Bodem levert veel stikstof

Door middel van mineralisatie komt zo veel stikstof beschikbaar uit de bodem dat bijmesten niet altijd nodig is. Dit blijkt uit een demo van het project ‘Weten van water’.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland bemonstert al vele jaren de waterkwaliteit op verschillende meetpunten in de regio Boskoop. Uit de metingen blijkt dat de waterkwaliteit is verbeterd, maar gewasbeschermingsmiddelen, stikstof en fosfor blijven een aandachtspunt. In het kennisproject ‘Weten van Water’ werken boomkwekers samen met St. Belangenbehartiging Greenport Boskoop en Delphy aan verschillende praktische maatregelen die helpen om de teelt duurzamer te maken en de waterkwaliteit verder te verbeteren.
Een veengrond bevat veel organische stof. Door mineralisatie komt er stikstof vrij in de bodem. Door rekening te houden met mineralisatie kunnen meststoffen worden bespaard. Dit bespaart kosten. Daarnaast is een gerichte bemesting van belang om uitspoeling te voorkomen.

Mineralisatie wordt beïnvloed door verschillende factoren zoals de hoeveelheid vocht, de temperatuur, de soort organische stof, het bodemleven en de beschikbaarheid van zuurstof. Elk perceel kent zijn eigen mineralisatie. Om inzicht te krijgen is in het kader van het kennisproject ‘Boomkwekers weten van water’ een demo opgezet bij Boomkwekerij J. Straathof. Iedere twee weken is het stikstofgehalte gemeten op twee percelen bij om de mineralisatie in kaart te brengen. Op het ene perceel was in het voorjaar aanvulgrond aangebracht en is Ilex crenata ‘Dark Green’ geplant. Het andere perceel was een perceel met 2-jarige Ilex crenata ‘Dark Green’.

Resultaten Bodem-Check = beschikbare voorraad N voor de plant in kg/ha.

Het aangeplante perceel is gedurende het seizoen niet bijgemest. De groei was goed. Via mineralisatie Gedurende de teelt is voldoende stikstof beschikbaar gekomen voor mineralisatie. In september was 155 kg N/ha in de bodem aanwezig.

Op een perceel dat voor het tweede jaar stond is één keer bemest in april. Ook daar was de groei goed.

Door rekening te houden met de mineralisatie is niet altijd een mestgift nodig of alleen aan het begin van de teelt als nog weinig stikstof beschikbaar is. Aan het eind van het seizoen heeft de bodem veel stikstof geleverd. Deze stikstof kan bij veel regen in het najaar uitspoelen.
Een bodemcheck gedurende het seizoen geeft inzicht in de beschikbare voedingselementen. Wanneer het met name om stikstof gaat kan ook een N-mineraalmonster worden genomen. Dit monster is iets goedkoper dan een Bodem-check voor alle voedingselementen.

Boomkweker Jos Straathof geeft aan dat de metingen hem inzicht hebben gegeven in de mineralisatie. “Ik weet nu dat er via mineralisatie voldoende stikstof kan vrijkomen op mijn percelen.”

Tips

  • Het is belangrijk bij een optimale bemesting rekening te houden met de stikstof die de bodem kan leveren. Hoe hoger het gehalte organische stof, hoe hoger de verwachte mineralisatie. Ook de kwaliteit speelt een rol. De verhouding tussen koolstof en stikstof (de C/N-verhouding) is een belangrijke indicator voor het gemak waarmee organische stof kan worden afgebroken. Organisch materiaal met een relatief lage C/N-verhouding, zoals kippenmest, drijfmest en verse gewasresten, verteert makkelijk. Organisch materiaal met een relatief hoge C/N-verhouding, zoals stro, zal daarentegen langer in de bodem aanwezig blijven.
  • Een grondmonster in de winter geeft een indicatie van het stikstofleverend vermogen van de grond
  • De stikstofmineralisatie komt pas op gang komt bij een bodemtemperatuur van 10°C. Hoe hoger de temperatuur, hoe hoger de mineralisatie (indien de bodem niet te droog wordt). Een N-mineraalmonster of Bodemcheck in het groeiseizoen geeft aan hoeveel voeding er op dat moment beschikbaar is.
  • Vooral aan het begin van de teelt is nog weinig stikstof beschikbaar vanuit mineralisatie en kan het nodig zijn om licht bij te mesten op het moment dat planten beginnen te groeien en volop stikstof nodig hebben.
  • Beregenen in droge perioden kan de mineralisatie stimuleren en zorgen dat er vanuit de bodem meer stikstof beschikbaar komt voor de plant.
  • In het najaar is er vanuit mineralisatie veel stikstof beschikbaar. Vastlegging van deze stikstof zou gunstig zijn om uitspoeling in de winter te voorkomen. Het zaaien van een groenbemester in het najaar na de oogst is hiervoor een goede optie. Hierbij geldt hoe vroeger zaaien hoe beter. Praktisch knelpunt is dat veel percelen dan nog niet leeg zijn.

Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling:  Europa investeert in zijn platteland

Aanmelden voor onze nieuwsbrief

Colofon

Boomkwekers Weten van Water is een project van Delphy